Tổ chức trò chơi học tập
trong giờ dạy Đạo đức ở lớp 1, 2, 3
A - Đặt vấn đề
Gi¸o dôc ®¹o ®øc lµ mét mÆt gi¸o dôc mµ x· héi cÇn ph¶i quan t©m. Trong c«ng cuéc ®æi míi hiÖn nay khi yÕu tè con ngêi ®îc ®Æc biÖt coi träng th× tiÒm n¨ng trÝ tuÖ cïng víi søc m¹nh tinh thÇn vµ ®¹o ®øc cña con ngêi cµng ®îc ®Ò cao vµ ph¸t huy m¹nh mÏ trong mäi lÜnh vùc x· héi. ViÖc n©ng cao chÊt lîng hiÖu qu¶ cña giê d¹y m«n häc ®¹o ®øc trong trêng TiÓu häc lµ tr¸ch nhiÖm vµ lµ viÖc lµm v« cïng cÇn thiÕt cña mçi ngêi gi¸o viªn. Víi ®Æc ®iÓm t©m sinh lý häc sinh TiÓu häc th× gi¸o dôc ®¹o ®øc cho trÎ kh«ng thÓ nµo lµ thuyÕt gi¶ng hay, nhåi nhÐt c¸c bµi häc ®¹o ®øc mµ cÇn ph¶i sö dông nhiÒu ph¬ng ph¸p. Mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p ®¹t hiÖu qu¶ cao trong tiÕt häc ®¹o ®øc lµ ph¬ng ph¸p tæ chøc trß ch¬i cho häc sinh.
I - C¬ së lý luËn
Trß ch¬i lµ ho¹t ®éng rÊt quen thuéc gÇn gòi víi con ngêi. BÊt cø ai trong cuéc ®êi còng tõng tham gia c¸c trß ch¬i. Còng nh lao ®éng, häc tËp, trß ch¬i lµ mét lo¹i h×nh ho¹t ®éng sèng cña con ngêi. Trß ch¬i cã chøa ®ùng chñ ®Ò, néi dung nhÊt ®Þnh, cã nh÷ng quy chÕ nhÊt ®Þnh mµ ngêi ch¬i ph¶i tu©n thñ. Trß ch¬i võa mang tÝnh chÊt vui ch¬i, gi¶i trÝ song ®ång thêi l¹i cã ý nghÜa gi¸o dìng vµ gi¸o dôc lín lao ®èi víi con ngêi. Trß ch¬i cã ý nghÜa ®Æc biÖt ®èi víi løa tuæi trÎ em. Trß ch¬i t¹o tÊt c¶ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó trÎ em thÓ hiÖn nhu cÇu tù nhiªn vÒ ho¹t ®éng, t¹o ra ë trÎ em nh÷ng rung ®éng thùc tÕ vµ quan träng cho cuéc sèng. Trong khi ch¬i, trÎ em ph¶n ¸nh hiÖn thùc xung quanh, ®ång thêi thÓ hiÖn th¸i ®é nhÊt ®Þnh ®èi víi m«i trêng . §èivíi trÎ em, ch¬i cã
nghÜa lµ ho¹t ®éng, lµ kh¬i dËy trong m×nh nh÷ng c¶m gi¸c vµ íc m¬, lµ cè g¾ng ®Ó thùc hiÖn nh÷ng íc m¬ ®ã lµ c¶m gi¸c, tri gi¸c vµ ph¶n ¸nh mét c¸ch s¸ng t¹o thÕ giíi vµo trong tëng tîng cña m×nh. §óng nh AM- Go- r¬ - ki ®· nhËn xÐt "Trß ch¬i lµ con ®êng ®Ó trÎ em nhËn thøc thÕ giíi, lµ n¬i chóng ®ang sèng vµ lµ c¸i chóng nhËn thÊy cÇn ph¶i thay ®æi "
Cïng víi häc ch¬i lµ nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña häc sinh TiÓu häc, dï kh«ng cßn lµ ho¹t ®éng chñ ®¹o song vui ch¬i vÉn gi÷ mét vai trß rÊt quan träng trong ho¹t ®éng sèng cña trÎ, vÉn cã mét ý nghÜa lín lao víi trÎ. Lý luËn vµ thùc tiÔn ®· chøng tá r»ng: NÕu biÕt tæ chøc cho trÎ vui ch¬i mét c¸ch hîp lý, ®óng ®¾n th× ®Òu mang l¹i hiÖu qu¶ gi¸o dôc. Qua trß ch¬i c¸c em kh«ng nh÷ng ®¬c ph¸t triÓn vÒ mÆt trÝ tuÖ, thÓ chÊt, thÈm mü mµ cßn ®îc h×nh thµnh nhiÒu phÈm chÊt vµ hµnh vi ®¹o ®øc. ChÝnh v× vËy tæ chøc trß ch¬i ®îc sö dông nh lµ mét ph¬ng ph¸p quan träng ®Ó gi¸o dôc hµnh vi ®¹o ®øc cho häc sinh.
* Ho¹t ®éng trß ch¬i thóc ®Èy trÎ em:
- NhËn thøc hiÖn thùc.
- H×nh thµnh nh÷ng nhËn thøc nhÊt ®Þnh vÒ hµnh vi
- TiÕp nhËn nh÷ng quy t¾c vµ quy luËt cña sinh ho¹t x· héi.
- H×nh thµnh n¨ng lùc quan s¸t vµ ®¸nh gi¸ cã phª ph¸n nh÷ng cö chØ cña ngêi kh¸c còng nh ®Æt nÒn mãng cho nh÷ng niÒm tin vµ thãi quan ®¹o ®øc cïng víi c¸c d¹ng bµi häc ®¹o ®øc trong ch¬ng tr×nh gi¸o dôc tiÓu häc míi ë líp 1, 2, 3 th× viÖc tæ chøc trß ch¬i trong c¸c giê häc sÏ cã t¸c dông to lín trong viÖc gióp häc sinh h×nh thµnh c¸c biÓu tîng, chuÈn mùc ®¹o ®øc còng nh rÌn luyÖn kü n¨ng thÓ hiÖn hµnh vi ®¹o ®øc cho c¸c em.
II - C¬ së thùc tiÔn
D¹y häc lµ mét nghÒ s¸ng t¹o, nhÊt lµ trong m«n häc §¹o ®øc, m«n häc cung cÊp cho häc sinh nh÷ng chuÈn mùc vÒ ®¹o ®øc. M«n häc cã t¸c dông to lín trong viÖc h×nh thµnh nh©n c¸ch cho häc sinh. VËy mµ viÖc d¹y häc m«n §¹o ®øc ë trêng chóng t«i hiÖn nay cßn phÇn nµo coi nhÑ, cøng nh¾c. Trong giê häc gi¸o viªn chñ yÕu sö dông ph¬ng ph¸p thuyÕt tr×nh, gi¶ng gi¶i. H×nh thøc tæ chøc d¹y häc trong c¸c ho¹t ®éng cßn ®¬n ®iÖu. Sau giê häc, häc sinh kh«ng biÕt vËn dông kiÕn thøc ®· häc vµo thùc tÕ. Ch¼ng h¹n häc sinh võa ®îc häc bµi gi÷ trËt tù vÖ sinh n¬i c«ng céng song l¹i rÊt ån µo mÊt trËt tù, nhiÒu häc sinh lµm viÖc riªng trong giê häc hay lµ cßn vøt r¸c bõa b·i trong s©n trêng. Häc sinh võa ®îc häc bµi lÔ phÐp v©ng lêi thÇy c« gi¸o nhng ra khái líp chØ chµo hái c« gi¸o d¹y m×nh. HoÆc lµ häc sinh kh«ng biÕt c¶m ¬n, xin lçi khi ®îc gióp ®ì hay lµm ®iÒu g× kh«ng ph¶i víi b¹n bÌ, thÇy c«, ngêi kh¸c v.v..Réng h¬n n÷a hiÖn nay ngoµi x· héi mét bé phËn thanh thiÕu niªn ®ang cã nhiÒu biÓu hiÖn xuèng cÊp vÒ ®¹o ®øc, tÖ n¹n ¨n c¾p, cê b¹c, nghiÖn hót v.v....ngµy mét nhiÒu. §©u ®ã vÉn cßn hiÖn tîng häc sinh ®¸nh thÇy c« gi¸o. §©y còng lµ ®iÒu mµ nh÷ng ngêi lµm c«ng t¸c gi¸o dôc ph¶i suy nghÜ.
Tõ n¨m häc 2002 – 2003 Bé GD - §T ®· triÓn khai ch¬ng tr×nh GDTH míi trªn ph¹m vi c¶ níc. Song song víi viÖc c¶i tiÕn néi dung ch¬ng tr×nh th× viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc ®· vµ ®ang ®îc c¸c cÊp c¸c ngµnh quan t©m. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu ®ît häc tËp, sinh ho¹t chuyªn m«n, héi th¶o, thao gi¶ng cÊp trêng, cÊp huyÖn, cÊp tØnh ®Ó gi¸o viªn cïng víi nhµ chuyªn m«n trao ®æi vÒ ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc. Mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p tæ chøc d¹y häc theo xu híng míi lµ ph¬ng ph¸p tæ chøc trß ch¬i häc tËp. Kh«ng ai cã thÓ phñ nhËn ®îc mÆt tÝch cùc mµ viÖc tæ chøc trß ch¬i häc tËp mang l¹i. Tuy nhiªn thùc tr¹ng cña viÖc tæ chøc trß ch¬i vµo trong nh÷ng tiÕt d¹y ®¹o ®øc cña trêng t«i còng nh nh÷ng trêng kh¸c cßn nhiÒu bÊt cËp. NhiÒu gi¸o viªn kh«ng thÊy hÕt ®îc t¸c dông cña ph¬ng ph¸p tæ chøc trß ch¬i cßn xem nhÑ vµ rÊt ng¹i sö dông ph¬ng ph¸p nµy. ë nh÷ng tiÕt häc ®îc thanh tra, thao gi¶ng hay héi gi¶ng th× tæ chøc l«i th«i, luém thuém , mang nÆng tÝnh h×nh thøc. Gi¸o viªn hÕt søc lóng tóng kh«ng biÕt tæ chøc vµo lóc nµo, c¸ch thøc tæ chøc ra sao. Häc sinh ngîng ngïng, bì ngì kh«ng nghiªm tóc khi thÓ hiÖn nªn dÉn ®Õn sau trß ch¬i kh«ng mang l¹i hiÖu qu¶ gi¸o dôc cao. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu trªn do ®©u? T«i nghÜ thø nhÊt do ®iÒu kiÖn c¬ së vËt chÊt trêng líp, bµn ghÕ, trang thiÕt bÞ phôc vô cho gi¶ng d¹y cßn qu¸ nhiÒu thiÕu thèn. ë mét sè giê häc gi¸o viªn muèn tæ chøc trß ch¬i th× kh«ng cã ®iÒu kiÖn. Thø hai lµ do tr×nh ®é, n¨ng lùc, chuyªn m«n cña ®éi ngò gi¸o viªn cßn nhiÒu h¹n chÕ cha ®¸p øng víi nhu cÇu c¶i tiÕn néi dung còng nh ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y.
§é nhiÖt t×nh, ý thøc tr¸ch nhiÖm còng nh nhËn thøc râ rµng lµ cÇn ph¶i thùc sù ®æi míi ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y cha cao . Nguyªn nh©n thø ba lµ vÒ phÝa häc sinh ®Æc ®iÓm trêng chóng t«i theo ®iÒu tra c¬ b¶n ®Çu n¨m häc cã tíi h¬n 90% sè häc sinh cã bè mÑ lµm nghÒ n«ng nghiÖp. C¸c em Ýt cã ®iÒu kiÖn tiÕp xóc víi truyÖn tranh ¶nh, s¸ch b¸o. Do ®iÒu kiÖn sèng, m«i trêng gia ®×nh mµ sù hiÓu biÕt cña c¸c em vÒ thÕ giíi xung quanh cßn nhiÒu h¹n chÕ. C¸c em cßn rôt rÌ, ngîng ngïng kh«ng tù tin trong giao tiÕp. §©y lµ ®iÓm kh¸c biÖt lín so víi trÎ em thµnh phè. Bªn c¹nh viÖc kh¾c phôc khã kh¨n vÒ ®iÒu kiÖn c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc, t«i lu«n quan t©m gÇn gòi båi dìng t tëng t×nh c¶m vèn sèng cho häc sinh, ®ång thêi tù häc hái, trau dåi kiÕn thøc, tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô s ph¹m qua b¹n bÌ, ®ång nghiÖp, qua s¸ch b¸o t×m tßi ra nh÷ng híng ®i míi ®Ó gi¶ng d¹y tèt c¸c m«n häc nãi chung vµ m«n §¹o ®øc nãi riªng
III - Qu¸ tr×nh nghiªn cøu
Víi nh÷ng suy nghÜ vµ tr¨n trë t«i m¹nh d¹n ¸p dông kinh nghiÖm cña b¶n th©n vµo gi¶ng d¹y m«n §¹o ®øc ë c¸c líp do t«i chñ nhiÖm n¨m häc 2003-2004 thùc nghiÖm t¹i líp 1. N¨m häc 2004-2005, thùc nghiÖm t¹i líp 2. N¨m häc 2005 - 2006 thùc nghiÖm t¹i líp 3, t«i thÊy ®· cã nhiÒu kÕt qu¶ kh¶ quan. Häc sinh n¾m ch¾c ®îc kiÕn thøc ®· häc biÕt vËn dông tèt vµo thùc tÕ cuéc sèng. Trong khu«n khæ h¹n hÑp cña bµi viÕt nµy t«i xin ®îc tr×nh bµy mét sè kinh nghiÖm "Tæ chøc trß ch¬i häc tËp trong giê d¹y §¹o ®øc ë c¸c líp 1, 2, 3".
B - Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò.
I/ Nh÷ng néi dung ®Ò cËp trong s¸ng kiÕn kinh nghiÖm
Chóng ta ®· biÕt kÕt qu¶ cuèi cïng cña mçi giê häc ®¹o ®øc lµ häc sinh ph¶i cã ®îc nh÷ng hiÓu biÕt ban ®Çu vÒ mét sè chuÈn mùc hµnh vi ®¹o ®øc vµ ph¸p luËt phï hîp víi løa tuæi. Tõ ®ã tõng bíc h×nh thµnh cho häc sinh kü n¨ng nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ ®èi víi quan niÖm hµnh vi viÖc lµm cã liªn quan ®Õn c¸c chuÈn mùc ®¹o ®øc ®· häc. Bíc ®Çu h×nh thµnh th¸i ®é cã tr¸ch nhiÖm víi lêi nãi, viÖc lµm cña b¶n th©n, tù tin vµo b¶n th©n. Trong c¸c giê ®¹o ®øc ngoµi c¸c ph¬ng ph¸p ®Æc trng cña m«n häc nh ph¬ng ph¸p ®éng n·o, th¶o luËn nhãm, ®ãng vai v.v... t«i thêng chó träng ®Õn ph¬ng ph¸p tæ chøc trß ch¬i häc tËp cho häc sinh. Môc ®Ých tæ chøc trß ch¬i cã thÓ lµ khëi ®éng, giíi thiÖu bµi; cã thÓ lµ häc sinh t×m hiÓu, ph¸t hiÖn néi dung bµi häc; cã thÓ lµ ®Ó rÌn luyÖn kü n¨ng øng xö cho häc sinh; cã thÓ lµ kh¾c s©u, cñng cè kiÕn thøc cho häc sinh. Tuy nhiªn ®Ó viÖc tæ chøc cho häc sinh ch¬i ®¹t hiÖu qu¶ gi¸o dôc cao th× kh«ng ph¶i lµ viÖc lµm dÔ thùc hiÖn. ë bµi viÕt nµy t«i xin ®îc ®Ò cËp tíi ba vÊn ®Ò c¬ b¶n:
1) Chñ ®éng kh¾c phôc khã kh¨n vÒ c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc.
2) Kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n tõ phÝa häc sinh.
3) Kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n tõ phÝa gi¸o viªn.
II/ BiÖn ph¸p thùc hiÖn
1) Kh¾c phôc khã kh¨n vÒ c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc.
§iÒu kiÖn vÒ c¬ së vËt chÊt trang thiÕt bÞ d¹y häc lµ yÕu tè quan träng, nã cã t¸c dông phô trî ®¾c lùc cho ngêi gi¸o viªn khi tiÕn hµnh tæ chøc trß ch¬i häc tËp m«n §¹o ®øc. ë vïng n«ng th«n chóng ta hiÖn nay ®iÒu kiÖn vÒ c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc hÕt søc thiÕu thèn. Lµm thÕ nµo ®Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng trªn, ®©y lµ c©u hái lu«n tr¨n trë ®èi víi mçi gi¸o viªn trùc tiÕp ®øng líp. T«i nghÜ ngoµi viÖc ®Ò nghÞ Ban gi¸m hiÖu, héi cha mÑ häc sinh vµ c¸c cÊp cã thÈm quyÒn quan t©m gióp ®ì th× ngêi gi¸o viªn ph¶i chñ ®éng, linh ho¹t, s¸ng t¹o khi tæ chøc trß ch¬i häc tËp ®¹o ®øc cho häc sinh. ë nh÷ng trß ch¬i cÇn ®iÒu kiÖn s©n b·i réng, bµn ghÕ ®óng quy c¸ch ®Ó tæ chøc cho häc sinh c¶ líp cïng tham gia mét trß ch¬i, th× ta cã thÓ chia nhá tõng tèp häc sinh hoÆc thay ®æi thµnh trß ch¬i kh¸c phï hîp víi ®iÒu kiÖn vÒ c¬ së vËt chÊt cña líp, cña trêng mµ vÉn ®¶m b¶o ®îc néi dung gi¸o dôc cho häc sinh. Chóng ta cã thÓ huy ®éng tõ phÝa häc sinh thu gom ®å phÕ th¶i tËn dông lµm nh÷ng ®å dïng ®¬n gi¶n. VÝ dô : Khi tæ chøc cho häc sinh trß ch¬i “NÐm bãng” trong bµi: “Em lµ häc sinh líp 1” ( §¹o ®øc – líp 1). Gi¸o viªn cã thÓ lµm qu¶ bãng b»ng giÊy b¸o vo viªn to b»ng 1/2 qu¶ bãng thêng, bªn ngoµi bäc b»ng giÊy mµu cho ®Ñp. Hay ë trß ch¬i “TÆng hoa” ; “ H¸i hoa d©n chñ” (Trß ch¬i nµy ®îc ¸p dông ë rÊt nhiÒu bµi trong ch¬ng tr×nh ®¹o ®øc líp 1, 2, 3). Gi¸o viªn cã thÓ dïng giÊy mµu c¾t thµnh nh÷ng b«ng hoa nhiÒu mµu s¾c, lä hoa cã thÓ tËn dông b»ng vá lon bia... Hµng ngµy gi¸o viªn, häc sinh cã thÓ su tÇm thªm tranh ¶nh s¸ch b¸o vÒ c¸c loµi c©y, hoa, ngêi, ®éng vËt ... ®Ó cã thÓ minh ho¹ cho trß ch¬i thªm sinh ®éng hÊp dÉn.
Tãm l¹i tuú tõng ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh mµ ngêi gi¸o viªn cã thÓ linh ho¹t, chñ ®éng s¸ng t¹o tæ chøc trß ch¬i cho häc sinh sao cho ®¹t hiÖu qu¶, yªu cÇu cÇn gi¸o dôc.
2) Gi¶i ph¸p kh¾c phôc nh÷ng víng m¾c tõ phÝa häc sinh.
Theo ph¬ng ph¸p d¹y häc míi th× häc sinh lµ ngêi chñ ®éng lÜnh héi kiÕn thøc dùa trªn sù híng dÉn cña gi¸o viªn.
Tuy nhiªn trong khi tæ chøc trß ch¬i cho häc sinh t«i thÊy c¸c em cßn rÊt nhót nh¸t, thiÕu tù tin. §©y chÝnh lµ h¹n chÕ chñ yÕu cña c¸c em häc sinh vïng n«ng th«n v× sù hiÓu biÕt, vèn tõ cña c¸c em kh«ng nhiÒu, c¸c em Ýt cã ®iÒu kiÖn tiÕp xóc víi tranh ¶nh, s¸ch b¸o. §Ó kh¾c phôc h¹n chÕ Êy, ngay tõ khi nhËn líp (®Çu n¨m häc) t«i lµm c«ng t¸c ®iÒu tra c¬ b¶n, lÊy th«ng tin tõng hoµn c¶nh gia ®×nh, ®iÒu kiÖn sèng cña tõng häc sinh, t×m hiÓu tÝnh c¸ch, c¸ tÝnh, tr×nh ®é n¨ng lùc, kh¶ n¨ng hiÓu biÕt cña c¸c em, sau ®ã ph©n lo¹i ®Ó cã c¸c c¸ch kh¸c nhau gióp ®ì häc sinh. Trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y, t«i cè g¾ng d¹y tèt tÊt c¶ c¸c m«n häc, thµnh lËp tñ s¸ch m¨ng non cña líp (do häc sinh ®ãng gãp). Nhê vËy c¸c em ®· ®îc bæ sung rÊt nhiÒu kiÕn thøc n©ng dÇn tr×nh ®é hiÓu biÕt vÒ mäi mÆt. T«i thêng xuyªn gÇn gòi trß chuyÖn víi c¸c em vµ ®Æc biÖt quan t©m ®Õn hai ®èi tîng häc sinh. Mét lµ häc sinh cã c¸ tÝnh m¹nh, hai lµ nh÷ng häc sinh cßn e dÌ nhót nh¸t trong c¸c ho¹t ®éng. Víi ®èi tîng mét: Bªn c¹nh nh÷ng viÖc nªu lªn nh÷ng ®iÓm tèt cña häc sinh nµy lµ nhanh nhÑn, ho¹t b¸t, h¨ng h¸i trong c¸c ho¹t ®éng, th× gi¸o viªn ph¶i rÌn cho häc sinh thãi quen ho¹t ®éng cã nÒ nÕp, trËt tù. ë nh÷ng häc sinh cßn nhót nh¸t, t«i thêng xuyªn quan t©m, trß chuyÖn gîi më, ®éng viªn khÝch lÖ häc sinh nãi lªn ý kiÕn cña b¶n th©n.
Nh vËy trong khi tæ chøc trß ch¬i häc tËp m«n §¹o ®øc ngêi gi¸o viªn cÇn ph¶i ®éng viªn, khuyÕn khÝch t¹o ®iÒu kiÖn cho tÊt c¶ mäi ®èi tîng häc sinh ®Òu ®îc tham gia ch¬i. Lùa chän trß ch¬i, lùa chän c¸c yªu cÇu phï hîp, võa søc víi tõng ®èi tîng häc sinh sao cho sau trß ch¬i mçi häc sinh ®Òu ®îc häc, ®Òu nhËn ®îc ë ®ã nh÷ng kiÕn thøc, nh÷ng néi dung mang ý nghÜa gi¸o dôc.
3) Gi¶i ph¸p kh¾c phôc nh÷ng víng m¾c tõ phÝa gi¸o viªn
Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n khiÕn ngêi gi¸o viªn ng¹i, lóng tóng kh«ng muèn tæ chøc trß ch¬i trong giê häc ®¹o ®øc lµ v×: Tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô, vèn hiÓu biÕt cßn h¹n chÕ, t©m lý ng¹i ®æi míi vÒ ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y cña mét sè gi¸o viªn nhÊt lµ nh÷ng gi¸o viªn ®· ®îc ®µo t¹o l©u n¨m. Mét sè gi¸o viªn kh«ng biÕt tæ chøc trß ch¬i vµo lóc nµo trong giê häc, thiÕt kÕ trß ch¬i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu g× vµ c¸ch thøc tæ chøc ra sao.
3.1/ Kh«ng ngõng n©ng cao nhËn thøc, tù häc hái trau dåi kiÕn thøc vµ tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô.
§Ó ®¸p øng víi yªu cÇu cña x· héi hiÖn nay, t«i nghÜ mçi ngêi gi¸o viªn chóng ta cÇn ph¶i cã nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc. Chóng ta cÇn ph¶i nhanh chãng tiÕp cËn víi c¸c ph¬ng ph¸p hiÖn ®¹i, kÕt hîp hµi hoµ víi c¸c ph¬ng ph¸p truyÒn thèng ®Ó ¸p dông vµo tõng néi dung bµi gi¶ng cho phï hîp víi néi dung ch¬ng tr×nh ®ang ®îc ®æi míi vµ thùc tÕ hiÖn nay:
- Ngêi gi¸o viªn ph¶i tÝch cùc häc hái trau dåi kiÕn thøc cho b¶n th©n. KiÕn thøc cña mçi trß ch¬i ®¹o ®øc lµ kiÕn thøc tæng hîp vÒ tù nhiªn, x· héi, ph¸p luËt, vÒ thÕ giíi xung quanh. ChÝnh v× vËy mµ ngêi gi¸o viªn ph¶i am hiÓu vµ cã kiÕn thøc nhÊt ®Þnh vÒ nh÷ng vÊn ®Ò cÇn cung cÊp cho häc sinh.
- Kh«ng ngõng häc hái, trau dåi chuyªn m«n nghiÖp vô qua s¸ch b¸o vµ c¸c ph¬ng tiÖn th«ng tin kh¸c. Thêng xuyªn cËp nhËt c¸c th«ng tin cã liªn quan cÇn thiÕt cho gi¶ng d¹y. M¹nh d¹n trao ®æi víi ®ång nghiÖp nh÷ng vÊn ®Ò cßn víng m¾c ®Ó cïng nhau th¸o gì. Trong khi tæ chøc trß ch¬i cho häc sinh gi¸o viªn cÇn quan s¸t, kiÓm nghiÖm tù ®óc rót ra nh÷ng kinh nghiÖm ®Ó ¸p dông cho nh÷ng n¨m häc tiÕp theo.
3.2/ C¸ch lùa chän, tæ chøc trß ch¬i m«n §¹o ®øc ë líp 1, 2, 3.
a) Lùa chän xem nªn tæ chøc trß ch¬i vµo lóc nµo trong tiÕt d¹y.
Trong giê häc ®¹o ®øc víi ®Æc trng cña m«n häc ngêi gi¸o viªn cã thÓ tæ chøc trß ch¬i vµo bÊt cø lóc nµo, tuú tõng néi dung bµi häc cã thÓ lµ khëi ®éng, giíi thiÖu bµi, cã thÓ ®Ó häc sinh t×m hiÓu bµi, ph¸t hiÖn néi dung bµi häc hoÆc cã thÓ ®Ó cñng cè, kh¾c s©u kiÕn thøc cho häc sinh. Tuy nhiªn thêng th× chóng ta lùa chän, tæ chøc trß ch¬i ë cuèi tiÕt 2, phÇn cñng cè bµi häc. Sau khi häc sinh ®· nç lùc tù gi¸c gi¶i quyÕt c¸c nhiÖm vô cña bµi häc, nÕu gi¸o viªn chuyÓn sang mét h×nh thøc häc tËp míi (trß ch¬i) th× c¸c em sÏ ®îc chuyÓn tõ tr¹ng th¸i "c¨ng th¼ng" sang mét tr¹ng th¸i "hng phÊn" phï hîp víi ®Æc ®iÓm t©m sinh lý cña trÎ.
b) Khi thiÕt kÕ trß ch¬i cÇn ph¶i ®¶m b¶o c¸c nguyªn t¾c sau:
* ThiÕt kÕ néi dung trß ch¬i:
- Ph¶i ®¶m b¶o tÝnh gi¸o dôc, phï hîp víi chñ ®Ò gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh.
- §¶m b¶o yªu cÇu phæ cËp, nghÜa lµ trß ch¬i phï hîp víi n¨ng lùc vµ tr×nh ®é cña mäi häc sinh víi søc khoÎ cña c¸c em. Bëi v×, nÕu trß ch¬i qu¸ khã th× häc sinh sÏ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc; cßn nÕu qu¸ ®¬n gi¶n th× häc sinh sÏ nhµm ch¸n, kh«ng muèn ch¬i.
- §¶m b¶o tÝnh hÊp dÉn ®èi víi häc sinh thu hót ®îc nhiÒu häc sinh tham gia ch¬i, t¹o ®îc kh«ng khÝ thi ®ua, s«i næi hµo høng trong líp häc.
- Trß ch¬i ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh thùc tiÔn cña líp häc, trêng häc (vÒ quü thêi gian, vÒ kh«ng gian, vÒ c¸c ph¬ng tiÖn cÇn thiÕt cho trß ch¬i)
- §¶m b¶o an toµn, kh«ng g©y nguy hiÓm cho häc sinh.
* ThiÕt kÕ ®å dïng, thiÕt bÞ phôc vô cho trß ch¬i.
C¸c ®å dïng thiÕt bÞ phôc vô cho trß ch¬i ph¶i ®¶m b¶o c¸c nguyªn t¾c sau:
- TiÖn dông (dÔ sö dông).
- DÔ lµm (ai còng cã thÓ lµm ®îc, lµm nhanh).
- Râ rµng, ®Ñp m¾t, næi bËt néi dung trß ch¬i.
- TiÕt kiÖm (sö dông ®îc nhiÒu lÇn, lµm b»ng c¸c vËt liÖu dÔ kiÕm, rÎ tiÒn...).
* Tæ chøc trß ch¬i ph¶i ®¶m b¶o c¸c nguyªn t¾c.
- Nguyªn t¾c 1: B¶o ®¶m cho häc sinh hiÓu râ yªu cÇu, néi dung vµ c¸ch thøc tæ chøc trß ch¬i.
Yªu cÇu ®èi víi trß ch¬i cã t¸c dông ®Þnh híng ®èi víi toµn bé qu¸ tr×nh tæ chøc trß ch¬i, nh»m ®¸p øng yªu cÇu gi¸o dôc cña bµi ®¹o ®øc t¬ng øng.
Néi dung trß ch¬i gióp cho häc sinh biÕt cÇn lµm nh÷ng g× vµ c¸ch thøc tæ chøc trß ch¬i gióp cho häc sinh cÇn ph¶i lµm nh thÕ nµo trong khi ch¬i: Tõ ®ã häc sinh sÏ thùc hiÖn trß ch¬i ®îc ®óng híng, víi néi dung ®Çy ®ñ, víi c¸ch thøc ho¹t ®éng phï hîp. V× vËy tríc khi ch¬i t«i thêng gi¶i thÝch râ rµng nh÷ng yªu cÇu cÇn ®¹t , néi dung vµ c¸ch thøc ho¹t ®éng cÇn thùc hiÖn. Bëi nÕu kh«ng th× c¸c em sÏ tiÕn hµnh ch¬i mét c¸ch v« ý thøc, tuú tiÖn vµ kh«ng thu ®îc kÕt qu¶ gi¸o dôc mong muèn.
- Nguyªn t¾c 2: B¶o ®¶m ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, ®éc lËp s¸ng t¹o cña häc sinh trong qu¸ tr×nh tæ chøc ch¬i.
Häc sinh kh«ng nh÷ng lµ ®èi tîng cña ho¹t ®éng d¹y còng nh cña ho¹t ®éng gi¸o dôc mµ ®iÒu quan träng h¬n, c¸c em lµ chñ thÓ nhËn thøc v× vËy trong qu¸ tr×nh tæ chøc trß ch¬i, t«i thêng quan t©m ®Õn c¸c møc ®é tham gia cña häc sinh tõ thÊp ®Õn cao:
+ Gi¸o viªn chän, híng dÉn vµ tæ chøc trß ch¬i.
+ Gi¸o viªn chän vµ híng dÉn trß ch¬i, cßn häc sinh tù tæ chøc trß ch¬i.
+ Gi¸o viªn chän trß ch¬i, cßn häc sinh tù nghiªn cøu vµ tù tæ chøc trß ch¬i.
+ Häc sinh tù chän, tù híng dÉn vµ tæ chøc trß ch¬i.
- Nguyªn t¾c 3: §¶m b¶o tæ chøc trß ch¬i ®îc tù nhiªn,kh«ng gß Ðp.
Khi tæ chøc c¸c trß ch¬i t«i thêng gióp häc sinh tham gia mét c¸ch tù nhiªn kh«ng gß Ðp, thêng lµ c¸c em nhËp vai thµnh c«ng. Nhê sù nhËp vai thµnh c«ng nµy, c¸c em ®îc vui ch¬i tho¶i m¸i, dÔ dµng thÓ nghiÖm nh÷ng chuÈn mùc hµnh vi ®¹o ®øc ®· ®îc häc.
- Nguyªn t¾c 4: B¶o ®¶m lu©n phiªn c¸c trß ch¬i mét c¸ch hîp lý.
ë häc sinh TiÓu häc, kh¶ n¨ng chó ý cã chñ ®Þnh vµ høng thó cha thËt bÒn v÷ng. Do ®ã t«i kh«ng tæ chøc mét trß ch¬i qu¸ dµi mµ c¨n cø vµo yªu cÇu gi¸o dôc cña tõng chñ ®iÓm, c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm t©m sinh lý cña häc sinh ®Ó lùa chän trß ch¬i thÝch hîp, ®Ó cã thÓ lu©n phiªn nhau gióp häc sinh chuyÓn híng chó ý vµ høng thó mét c¸ch hîp lý.
- Nguyªn t¾c 5 : B¶o ®¶m tæ chøc trß ch¬i víi tinh thÇn thi ®ua ®ång ®éi.
Trong khi tæ chøc cho häc sinh ch¬i c¸c trß ch¬i cã tÝnh chÊt ®ång ®éi t«i lu«n quan t©m ®Õn yÕu tè thi ®ua cã chuÈn vµ thang ®¸nh gi¸ thµnh tÝch cña c¸ nh©n còng nh thµnh tÝch chung cña ®ång ®éi.
Nhê vËy lu«n kÝch thÝch ®îc tÝnh tÝch cùc phÊn ®Êu cña mçi häc sinh v× thµnh tÝch b¶n th©n, v× thµnh tÝch ®ång ®éi mµ m×nh lµ mét thµnh viªn. Qua ®ã, vun ®¾p cho c¸c em ý thøc ®ång ®éi, t×nh b¹n th©n ¸i.
* Quy tr×nh lùa chän vµ tæ chøc trß ch¬i häc tËp m«n ®¹o ®øc cho häc sinh líp 1,2,3
Trong qu¸ tr×nh tæ chøc trß ch¬i cho häc sinh t«i lu«n tiÕn hµnh theo quy tr×nh sau:
* Giai ®o¹n thø nhÊt: Lùa chän trß ch¬i.
Bíc 1: Ph©n tÝch yªu cÇu gi¸o dôc cña chuÈn mùc hµnh vi ®¹o ®øc.
Bíc 2: Chän thö trß ch¬i nµo ®ã ®Ó ph©n tÝch néi dung vµ kh¶ n¨ng gi¸o dôc cña nã.
Bíc 3: §èi chiÕu néi dung vµ kh¶ n¨ng gi¸o dôc cña trê ch¬i (võa chän thö) víi yªu cÇu gi¸o dôc hµnh vi ®¹o ®øc.
NÕu thÊy kh«ng phï hîp th× trë l¹i bíc 2: Chän thö trß ch¬i kh¸c vµ tiÕn hµnh l¹i c«ng viÖc theo c¸c bíc ®· quy ®Þnh. NÕu thÊy phï hîp th× quyÕt ®Þnh chän trß ch¬i ®· ph©n tÝch.
* Giai ®o¹n thø 2: ChuÈn bÞ tæ chøc trß ch¬i.
Bíc 4: ThiÕt kÕ gi¸o ¸n.
+ Tªn trß ch¬i.
+ Môc ®Ých gi¸o dôc cña trß ch¬i: Qua trß ch¬i cÇn ®¹t nh÷ng yªu cÇu gi¸o dôc g× vÒ tri thøc, th¸i ®é vµ hµnh vi?
+ C¸c ph¬ng tiÖn phôc vô cho viªc tæ chøc trß ch¬i (tuú thuéc vµo trß ch¬i) nªu lªn nh÷ng ph¬ng tiÖn vËt chÊt.
VÝ dô: §èi víi trß ch¬i "®i tha, vÒ chµo" cÇn chuÈn bÞ ¸o cho bè, cho «ng: kh¨n ®éi ®Çu, kim ®an cho bµ, cho mÑ ...)
+ C¸c gi¶i thëng (nÕu cã).
+ Néi dung trß ch¬i, c¸c ho¹t ®éng cô thÓ víi c¸ch tiÕn hµnh cô thÓ.
+ ChuÈn vµ thang ®¸nh gi¸, nÕu cÇn vÝ dô ®èi víi trß ch¬i (h¸i hoa d©n chñ) chuÈn ®¸nh gi¸ lµ phÇn tr¶ lêi ®óng, râ rµng m¹ch l¹c vµ thang ®¸nh gi¸ tõ 1 ®iÓm ®Õn 10 ®iÓm (Môc ®Ých ®Ó ®¸nh gi¸ thø h¹ng cña c¸c ®éi)
Bíc 5: ChuÈn bÞ thùc hiÖn gi¸o ¸n.
- ChuÈn bÞ ®Çy ®ñ vµ cã chÊt lîng c¸c ph¬ng tiÖn d¹y häc.
- Ph©n c«ng vµ híng dÉn cho häc sinh tËp diÔn tríc (nÕu chuÈn bÞ cho trß ch¬i s¾m vai hay trß ch¬i ®ãng kÞch) .
* Giai ®o¹n thø 3
Bíc 6: §Æt vÊn ®Ò
- Nªu tªn trß ch¬i vµ gi¶i thÝch qua ý nghÜa cña trß ch¬i
- Nªu yªu cÇu cña trß ch¬i
Bíc 7: Phæ biÕn luËt ch¬i
- Nªu râ c¸ch ch¬i , hiÖu lÖnh, phÇn viÖc vµ c¸ch thøc lµm viÖc.
- Nªu râ c¸ch cho ®iÓm, ®¸nh gi¸.
- C«ng bè träng tµi (cã thÓ lµ gi¸o viªn cïng víi häc sinh trong líp)
Bíc 8: TiÕn hµnh trß ch¬i.
H« hiÖu lÖnh døt kho¸t cho c¸c nhãm ®ång lo¹t tiÕn hµnh. Träng tµi chó ý quan s¸t, ®iÒu chØnh, gióp ®ì c¸c thµnh viªn vÒ c¸ch ch¬i, kÞp thêi uèn n¾n nh÷ng lÖch l¹c.
* Giai ®o¹n thø 4: KÕt thóc trß ch¬i
Bíc 9: Träng tµi tËp hîp häc sinh ®Ó nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ chung (c¸ nh©n vµ nhãm hoÆc tæ) cho häc sinh tham gia ®¸nh gi¸.
- Lµm mét sè ®éng t¸c th gi·n (nÕu ch¬i trß ch¬i vËn ®éng)
- TÝnh tæng ®iÓm cña tõng nhãm vµ c«ng bè kÕt qu¶.
Bíc 10: Tuyªn d¬ng häc sinh, ®Æc biÖt lµ nhãm cã cè g¾ng h¬n.
Trao phÇn thëng (nÕu cã)
Lu ý: Kh«ng chª häc sinh trong khi tiÕn hµnh tæ chøc trß ch¬i.
§Ó minh ho¹ cho quy tr×nh trªn sau ®©y t«i xin nªu mét sè vÝ dô vÒ tæ chøc trß ch¬i trong giê d¹y §¹o ®øc ë líp 1 vµ líp 2. B¾t ®Çu tõ giai ®o¹n thø hai.
VÝ dô 1: Trß ch¬i trong bµi “Em lµ häc sinh líp 1” (§¹o ®øc líp 1) ®îc tæ chøc ë ho¹t ®éng 1 cña tiÕt 1.
Môc ®Ých: Gióp häc sinh nhí tªn nhau mét c¸ch vui vÎ.
Bíc 1 : ChuÈn bÞ.
Gi¸o viªn chia líp thµnh c¸c nhãm nhá, mçi nhãm tõ 6 ®Õn 7 häc sinh, ®øng thµnh vßng trßn; mét qu¶ bãng b»ng nhùa hoÆc b»ng giÊy b¸o vo trßn.
Bíc 2 : Nªu tªn trß ch¬i.
Trß ch¬i mang tªn “NÐm bãng”
Bíc 3: Phæ biÕn luËt ch¬i: C¸c nhãm ®øng thµnh vßng trßn, bãng ®îc truyÒn tõ ngêi nµy sang ngêi kh¸c mét c¸ch tõ tõ. Ai nhËn ®îc bãng ph¶i nãi to tªn cña m×nh ®Ó c¶ líp nghe râ. Sau khi c¶ nhãm ®· lÇn lît nhËn ®îc bãng th× ®æi c¸ch ch¬i. LÇn nµy ngêi nÐm bãng ph¶i gäi ®óng tªn ngêi ®· nÐm bãng cho. Cø nh vËy cho ®Õn khi mäi ngêi trong nhãm ®Òu ®îc gäi tªn. Ai nãi sai hoÆc kh«ng nhí tªn b¹n, sÏ ph¶i nh¶y lß cß mét vßng.
Gi¸o viªn cö ra nhãm träng tµi gåm ba em.
Bíc 4: TiÕn hµnh trß ch¬i: Gi¸o viªn tæ chøc cho mét nhãm lµm mÉu. Gi¸o viªn rót kinh nghiÖm vµ cho c¶ líp tiÕn hµnh ch¬i thËt. Gi¸o viªn h« (cã dù lÖnh - ®éng lÖnh) “Trß ch¬i – B¾t ®Çu”.
Gi¸o viªn cïng träng tµi quan s¸t vµ ®iÒu chØnh cho c¸c nhãm ho¹t ®éng khÈn tr¬ng, ®óng luËt.
Bíc 5: Tæng kÕt trß ch¬i: Gi¸o viªn ®¸nh gi¸ chung c¶ líp vµ riªng tõng nhãm.
Gi¸o viªn rót ra kÕt luËn: Mçi ngêi ®Òu cã mét c¸i tªn. TrÎ em còng cã quyÒn cã hä tªn.
VÝ dô 2: Trß ch¬i trong bµi : “ B¶o vÖ loµi vËt cã Ých” (§¹o ®øc líp 2) ®îc tiÕn hµnh ë ho¹t ®éng 1 cña tiÕt 2.
Môc ®Ých: Gióp häc sinh cã thªm hiÓu biÕt vÒ c¸c loµi vËt vµ thªm yªu quý, gÇn gòi víi loµi vËt.
T¹o kh«ng khÝ vui vÎ, s«i næi trong giê häc.
Bíc 1: ChuÈn bÞ: Nh¾c häc sinh su tÇm tríc c¸c bµi h¸t nãi vÒ con vËt nh: Con chim vµnh khuyªn; Con cß bÐ bÐ; Röa mÆt nh mÌo; Chó Õch con; Chó voi con ë b¶n §«n...
Gi¸o viªn chia líp thµnh c¸c nhãm, mçi nhãm kho¶ng 10 em.
Bíc 2 : Nªu tªn trß ch¬i.
Trß ch¬i mang tªn: “H¸t vÒ c¸c con vËt”
Bíc 3: Phæ biÕn luËt ch¬i: Líp chia thµnh 3, 4 nhãm, hai bµn quay mÆt vµo nhau. C¸c nhãm cö ®¹i diÖn lªn bèc th¨m hoÆc o¶n tï t× ®Ó x¸c ®Þnh thø tù nhãm h¸t tríc, nhãm h¸t sau. Sau khi nhãm thø nhÊt h¸t mét ®o¹n cña mét bµi h¸t nãi vÒ mét con vËt nµo ®ã th× nhãm thø hai ph¶i tiÕp tôc h¸t ngay mét ®o¹n cña bµi h¸t kh¸c còng nãi vÒ mét con vËt kh¸c. Råi tiÕp theo ®Õn nhãm thø 3 h¸t vµ nhãm thø t. Sau ®ã l¹i quay l¹i nhãm thø nhÊt h¸t, song kh«ng ®îc h¸t l¹i bµi h¸t mµ ®· cã nhãm h¸t råi. Nhãm nµo kh«ng t×m ra bµi h¸t kh¸c ®Ó h¸t hoÆc ph¶n øng chËm sÏ bÞ lo¹i. Nhãm nµo cßn l¹i ®Õn sau cïng, nhãm ®ã sÏ th¾ng cuéc.
Bíc 4: TiÕn hµnh trß ch¬i
Gi¸o viªn h«: “Trß ch¬i - B¾t ®Çu” C¸c nhãm b¾t ®Çu thùc hiÖn. Gi¸o viªn quan s¸t vµ nh¾c nhë häc sinh ch¬i ®óng luËt.
Bíc 5: Tæng kÕt trß ch¬i:
Gi¸o viªn tæng kÕt ®¸nh gi¸ khen thëng cho nhãm th¾ng.
Gi¸o viªn rót ra kÕt luËn: cuéc sèng con ngêi kh«ng thÓ thiÕu c¸c loµi vËt cã Ých. Loµi vËt kh«ng chØ cã lîi Ých cô thÓ, mµ cßn mang l¹i cho chóng ta niÒm vui vµ gióp chóng ta hiÓu biÕt thªm nhiÒu ®iÒu kú diÖu.
III/ KÕt qu¶
Víi nh÷ng nç lùc vµ cè g¾ng cña b¶n th©n,vËn dông mét sè kinh nghiÖm võa nªu vµo viÖc gi¶ng d¹y h¬n ba n¨m qua. T«i nhËn thÊy viÖc sö dông ph¬ng ph¸p tæ chøc trß ch¬i häc tËp vµo m«n §¹o ®øc cña b¶n th©n ®· ®¹t ®îc mét sè kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh cô thÓ :
- Häc sinh ®· ghi nhí dîc dÔ dµng, l©u bÒn c¸c kiÕn thøc cÇn ghi nhí v× ë tõng néi dung trß ch¬i ®· minh ho¹ mét c¸ch sinh ®éng cho c¸c mÉu hµnh vi ®¹o ®øc, nh÷ng mÉu hµnh vi nµy ®· t¹o ®îc nh÷ng biÓu tîng râ rÖt ë tõng häc sinh.
- Häc sinh ®· biÕt c¸ch thÓ hiÖn hµnh vi ®óng ra ngoµi thùc tÕ cuéc sèng v× trong c¸c trß ch¬i häc sinh ®· ®îc luyÖn tËp nh÷ng kü n¨ng, nh÷ng thao t¸c hµnh vi ®¹o ®øc.
- Häc sinh ®· cã kh¶ n¨ng tù quyÕt ®Þnh cho m×nh c¸ch øng xö ®óng phï hîp trong mét sè t×nh huèng.
- Qua trß ch¬i häc sinh cã c¬ héi ®Ó thö nghiÖm nh÷ng chuÈn mùc hµnh vi. chÝnh nhê sù thÓ hiÖn nµy ®· h×nh thµnh ®îc ë häc sinh niÒm tin vÒ chuÈn mùc hµnh vi ®· häc, t¹o ra ®éng c¬ bªn trong cho nh÷ng hµnh vi øng xö trong cuéc sèng.
- Häc sinh ®îc h×nh thµnh n¨ng lùc quan s¸t, ®îc rÌn luyÖn kü n¨ng nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ hµnh vi cña ngêi kh¸c lµ phï hîp hay kh«ng phï hîp víi chuÈn mùc ®¹o ®øc.
- Kh¶ n¨ng giao tiÕp gi÷a häc sinh víi gi¸o viªn gi÷a c¸c em víi nhau ®îc t¨ng cêng h¬n. C¸c em ®· m¹nh d¹n, tù tin h¬n trong gi¸o tiÕp…
- Häc sinh cã høng thó tÝch cùc tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng häc tËp còng nh c¸c ho¹t ®éng tËp thÓ kh¸c.
C – KÕt luËn
ChuÈn bÞ tèt, biÕt kÕt hîp hµi hoµ gi÷a c¸c yÕu tè c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc, ho¹t ®éng d¹y cña gi¸o viªn, ho¹t ®éng häc cña häc sinh, t«i thiÕt nghÜ viÖc tæ chøc trß ch¬i häc tËp vµo m«n häc §¹o ®øc kh«ng cßn lµ b¨n kho¨n, víng m¾c cña ngêi gi¸o viªn n÷a. Th«ng qua trß ch¬i viÖc rÌn luyÖn hµnh vi ®¹o ®øc cho häc sinh ®îc tiÕn hµnh nhÑ nhµng sinh ®éng. Häc sinh ®îc l«i cuèn vµo qu¸ tr×nh luyÖn tËp mét c¸ch tù nhiªn, høng thó vµ cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, ®ång thêi gi¶i táa ®îc nh÷ng mÖt mái c¨ng th¼ng trong qu¸ tr×nh häc tËp. Giê häc ®¹o ®øc sÏ nhÑ nhµng h¬n, kh«ng cßn kh« khan cøng nh¾c n÷a. Néi dung gi¸o dôc mµ gi¸o viªn truyÒn ®¹t tíi häc sinh sÏ ®îc c¸c em tiÕp thu dÔ dµng h¬n.
1) Bµi häc kinh nghiÖm
§Ó tæ chøc tèt trß ch¬i trong giê d¹y ®¹o ®øc ë líp 1, 2, 3 gi¸o viªn cÇn:
- Lùa chän trß ch¬i cho phï hîp víi néi dung bµi, víi yªu cÇu cÇn gi¸o dôc. Trß ch¬i ph¶i dÔ tæ chøc vµ thùc hiÖn phï hîp víi ®Æc ®iÓm tr×nh ®é häc sinh, víi quü thêi gian víi hoµn c¶nh, ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña líp häc ®ång thêi ph¶i kh«ng g©y nguy hiÓm cho häc sinh.
- Khi tæ chøc cho häc sinh ch¬i gi¸o viªn ph¶i phæ biÕn râ luËt ch¬i ®Ó häc sinh n¾m ®îc quy t¾c vµ nh¾c nhë häc sinh t«n träng luËt ch¬i.
- Ph¶i quy ®Þnh râ thêi gian, ®Þa ®iÓm ch¬i.
- Gi¸o viªn cÇn ph¶i ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng s¸ng t¹o cña häc sinh, t¹o ®iÒu kiÖn cho mäi häc sinh tham gia tæ chøc, ®iÒu khiÓn tÊt c¶ c¸c kh©u: Tõ chuÈn bÞ, tiÕn hµnh trß ch¬i ®Õn ®¸nh gi¸ sau khi thùc hiÖn xong.
- Trß ch¬i ph¶i ®îc lu©n phiªn thay ®æi mét c¸ch hîp lý, ®Ó kh«ng g©y nhµm ch¸n cho häc sinh.
- Sau khi ch¬i, gi¸o viªn cÇn cho häc sinh th¶o luËn ®Ó nhËn ra ý nghÜa gi¸o dôc cña trß ch¬i.
Trªn ®©y lµ mét sè ®iÓm quan träng mµ ngêi gi¸o viªn cÇn lu ý khi tæ chøc trß ch¬i häc tËp m«n ®¹o ®øc ë líp 1, 2, 3. §iÒu nµy b¶n th©n t«i ®· ®óc rót ®îc qua thùc tÕ. t«i nghÜ nÕu chóng ta thùc hiÖn tèt nh÷ng ®iÓm cÇn lu ý trªn th× ch¾c ch¾n chÊt lîng cña mçi trß ch¬i nãi riªng vµ chÊt lîng gi¸o dôc m«n §¹o ®øc nãi chung sÏ ®¹t kÕt qu¶ tèt .
Bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®îc ë trªn, trong qu¸ tr×nh tæ chøc trß ch¬i cho häc sinh c¸c líp t«i phô tr¸ch t«i thÊy cßn mét sè h¹n chÕ :
- Do ®iÒu kiÖn c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc cßn thiÕu thèn nªn mét sè trß ch¬i, gi¸o viªn kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó tæ chøc.
- MÆc dï c¸c em ®îc luyÖn tËp nh÷ng kü n¨ng, nh÷ng thao t¸c hµnh vi ®¹o ®øc trong c¸c giê häc, song viÖc thÓ hiÖn c¸c hµnh vi ®óng ë ngoµi thùc tÕ cuéc sèng cßn nhiÒu h¹n chÕ. Mét sè em vÉn cßn thÊy ngîng ngïng xÊu hæ khi nãi lêi “c¶m ¬n, xin lçi”...
- Kh¶ n¨ng giao tiÕp, diÔn ®¹t cña häc sinh cßn h¹n chÕ cha thùc sù m¹nh d¹n, tù tin...
Chóng t«i lµ nh÷ng gi¸o viªn trùc tiÕp ®øng líp, rÊt mong c¸c cÊp, c¸c ngµnh quan t©m, ®Çu t nhiÒu h¬n n÷a cho c¸c trêng vÒ c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ d¹y häc. VÒ phÝa ngµnh xin ®Ò nghÞ t¹o ®iÒu kiÖn cho chóng t«i tham quan, häc tËp mét sè trêng ®iÓn h×nh hay më héi nghÞ, héi th¶o bµn vÒ vÊn ®Ò ®æi míi ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y ®Ó chóng t«i cã ®iÒu kiÖn n©ng cao n¨ng lùc chuyªn m«n häc tËp ®æi míi ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y .
Trªn ®©y lµ tÊt c¶ nh÷ng kinh nghiÖm mµ t«i ®· tÝch luü ®îc trong viÖc tæ chøc trß ch¬i m«n ®¹o ®øc ë líp 1, 2, 3. Víi khu«n khæ h¹n hÑp cña s¸ng kiÕn rÊt mong nhËn ®îc ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c nhµ chuyªn m«n, c¸c b¹n ®ång nghiÖp bæ xung vµo bµi viÕt nµy ®Ó hoµn thiÖn h¬n.
Th¸ng 03 n¨m 2007
|